مقدمه:
امروز نه فقط ایرانیان که بسیاری از مردم سراسر جهان به پرستاری در آلمان فکر میکنند. قوانین در آلمان بهتازگی تغییر کرده است. آموزش پرستاری در آلمان اکنون بهشکل متفاوتی از سالهای پیش سازماندهی میشود و بهطورِکلی برای متقاضیانِ سراسر جهان بهویژه اهالی کشورهای غیراتحادیه اروپا قابلاقدام است.
بهطورِکلی دو راه برای پرستارشدن در آلمان وجود دارد:
اگر پیشتر در رشته پرستاری تحصیل کردهاید، این امکان وجود دارد که راهی برای اخذ یک پوزیسیون شغلی در آلمان پیدا کنید. این کار از طریق جابآفر آلمان امکانپذیر خواهد بود.
اگر هنوز پرستار نیستید، یعنی اگر هنوز برای این پوزیسیون تربیت نشده و آموزش ندیدهاید، همچنین اگر نظرتان در مورد تحصیلِ پرستاری در آلمان نیز مثبت باشد؛ راههایی وجود دارد تا برای تحصیل در رشته پرستاری به آلمان بروید و پس از گذراندن دورهها و اخذ مدرک این رشته در آلمان شروع به کار کنید.
تحصیل در رشته پرستاری:
بهطورِکلی چهار راه برای تحصیل در رشته پرستاری وجود دارد:
کارشناسی پرستاری: لیسانس پرستاری یک برنامه عمومی است که پایه و اساس آن متمرکز بر واحدهای تئوری و عملی است. معمولا شامل دورههایی در آناتومی، فیزیولوژی، مراقبتهای پرستاری، ارزیابی سلامت و مواردی دیگر میشود. فارغالتحصیلان این مقطع میتوانند در مراکز مختلف مراقبتهای بهداشتی بهعنوان پرستار ثبتنام کرده و کار کنند.
کارشناسی ارشد پرستاری: فوق لیسانس پرستاری یک برنامه پیشرفته برای کسانی است که پیشتر مدرک لیسانس در رشته پرستاری را اخذ کردهاند. مدرک کارشناسی ارشد به دانشجویان اجازه میدهد تا در زمینه خاصی از پرستاری مانند پرستاری کودکان، پرستاری سالمندان یا مدیریت پرستاری بهشکل تخصصی فعالیت کنند. فارغالتحصیلان این مقطع میتوانند بهشکل تخصصی از کارکردن در بخشهای مختلف بیمارستان تا اخذ نقشهای مدیریتی را انتظار داشته باشند.
درجه مدیریت پرستاری: اخذ این درجه برای کسانی که آرزوی بهعهدهگرفتن نقشهای رهبری و مدیریتی در سازمانهای مراقبتهای بهداشتی را دارند ایدهآل است. این دورهها ممکن است شامل مدیریت در مراقبتهای بهداشتی، قانون مراقبتهای بهداشتی و مدیریت کیفیت در مراقبتهای بهداشتی باشند. بنابراین برنامههای این مقطع بیشتر بر جنبههای مدیریتی و اداری پرستاری تمرکز خواهند داشت.
کارآموزی پرستاری: برنامههای دوره کارآموزی پرستاری آلمان بیشتر متمرکز بر مراقبت از بیماران مسن، کودکان و نوجوانان است. کارآموزی آلمان یا همان آوسبیلدونگ برای کسانی مناسب است که مایلند مستقیما با بیماران در خانههای سالمندان، مراکز توانبخشی و یا خدمات مراقبتدرمنزل کار کنند.
هر یک از این مقاطع و برنامهها پیشنیازها، ساختار دوره، مدتزمان و آینده شغلی خود را دارند. بنابراین، بهتر است هر یک را بهخوبی بررسی کرده و با درنظرگرفتن اهداف شغلی و علایق و شرایط پذیرشِ هر برنامه نسبت به آن اقدام کنید.
ازآنجاییکه آموزش دانشگاهی پرستاری و مدرک کارآموزی پرستاری در آلمان دارای الزامات آموزشی، مسیرهای شغلی و دامنه عمل متفاوتیاند و همچنین بهایندلیلکه این مقاله سعی دارد تا بر کارآموزی پرستاری یا همان آوسبیلدونگ پرستاری متمرکز باشد ازهمینرو در دنباله بیشتر از آوسبیلدونگ پرستاری خواهیم گفت.
آوسبیلدونگ پرستاری چیست؟
دوره کارآموزی پرستاری در آلمان که با نام آوسبیلدونگ (Ausbildung) نیز شناخته میشود، شکلی از آموزش حرفهای است که آموزش نظری در محیط مدرسه را با تجربه عملی در یک محیط مراقبتهای بهداشتی ترکیب میکند. این نوع آموزش معمولا سه سال طول میکشد و در پایان آن نیز آزمونی از متقاضی اخذ میشود. پس از گذراندن موفقیتآمیز آزمون، فرد بهعنوان Gesundheitspfleger یا Krankenpfleger یا بهتعبیری متخصص مراقبتهای بهداشتی و پرستاری شناخته میشود. این دورهها شامل ارائه مراقبتهای اولیه و تخصصی پرستاری، تحت نظارت متخصصان باتجربه مراقبتهای بهداشتی است.
دوره آوسبیلدونگ پرستاری چگونه خواهد بود؟
در آغاز باید رُکوپوستکنده گفت که آوسبیلدونگ پرستاری یک دوره چالشبرانگیز و حساس است. اینگونهکه شاید مناسب هر کسی نباشد. البته این اصل درباره هر رشته شغلی میتواند صدق کند ولی درهرصورت در کارآموزی پرستاری اگر علاقه و صبوری دخیل نشود، شرایط ممکن است کمی برایتان سخت شود.
اول از همه، شما با واحدهای تئوری بسیاری مواجه خواهید شد. از مطالعه آناتومی بگیرید تا فارماکولوژی و همچنین انواع اصطلاحات پزشکیای که باید با آنها آشنا شوید. البته مواد تئوریک کارآموزی پرستاری بسیار کمتر از رشته دانشگاهی پرستاری است ولی همچنان در این مقطع میبایست دروس تئوری قابلتوجهی را بهاصطلاح پاس کرد. دروس عملی نیز بخش مهمی از این دوره است که به آن توجه ویژهای میشود و کارآموز میبایست در این بخش نیز دروسی را پُشت سر بگذارد.
در مورد کارهای عملیای که میبایست آنها را انجام دهید باید گفت که این فعالیتهایی که جهت کسب تجربه صورت میگیرد ممکن است در محیطهای بیمارستانی، خانههای سالمندان و کلینیکها انجام شود. در این بخش شما تجربیات زیادی در مواجهه با بیماران و مراقبت از آنان کسب میکنید. بخش عملی درواقع همان بخش چالشبرانگیز کارآموزی پرستاری است. جایی است که قرار نیست به شما آسان بگذرد ولی یادتان نرود که شما در آینده قرار است از سلامت مردم حفاظت کنید، جان آدمها را نجات دهید. ازهمینروست که میگوییم علاقه و صبوری دو شرط اصلی ورود به این رشتهاند.
ساعتهای آموزشی در آوسبیلدونگ پرستاری چگونه است؟
در مورد برنامه آموزشیتان باید گفت که برنامه شما حتما شلوغ خواهد بود. درواقع شما ساعتهای طولانی کار خواهید کرد و همزمان باید مطالعهتان را هم داشته باشید. خُب این امر البته برای اخذ تخصص در هر رشتهای لازم است. پس بهتر است به دوستیهایی که قرار است در آن محیط با دیگر کارآموزان برقرار شود فکر کنید و این را بدانید که این سختی حتما ارزشش را خواهد داشت!
بااینحال مدتزمان آموزش بستهبه هر ایالت متفاوت است، ولی معمولا حدود 3 سال تا فارغالتحصیلیشدن زمان میبرد. البته اگر قرار باشد بهصورت پارهوقت این دورهها را بگذرانید طبیعتا کارآموزیتان بیش از 3 سال طول خواهد کشید.
شرایط سنی آوسبیلدونگ پرستاری چیست؟
حداقل سن 18 سال تعریف شده است ولی حداکثر سنی دراینباره دیده نشده است. بااینحال موسسات آلمانی آموزش پرستاری حدود خود را میان 18 تا 30 سال تعریف میکنند. البته با توجه به تقاضای بالای فعلی پرستاران بهویژه در بخش مراقبت از سالمندان، بسیاری از کارفرمایان متقاضیان را در سنین 40 یا 50 سال هم می پذیرند.
آیا آوسبیلدونگ پرستاری نیازمند تمکن مالی است؟
اغلب از سوی متقاضیان آوسبیلدونگ آلمان شنیده میشود که اگر کارآموز دارای حقوق است چطور ممکن است که در این روش تمکن مالی نیاز باشد!
مسئله اینجاست که بهاشتباه آن مبلغِ حمایتی که بهعنوان کمکهزینه برای متقاضی تعریف میشود با حقوق در قراردادهای کاری اشتباه گرفته میشود. درواقع این مبلغ که بهصورت ناخالص هم هست کمتر از آن مقداری است که دولت آلمان برای زندگی یک فردِ آلمانی در یک سال تعیین کرده است. بنابراین داشتن تمکن مالی که اغلب هم بهصورت یک صورتحساب بانکی میتوان آن را ارائه کرد ضروری است.
با مدرک آوسبیلدونگ پرستاری در کدام بخشها میتوان کار کرد؟
پرستاران در آلمان میتوانند در بیمارستانها، کلینیکهای سرپایی، مطبهای تخصصی، مراکز درمانی، خانههای سالمندان، خانههای مسکونی برای افراد دارای معلولیت، در خدمات اجتماعی سرپایی، در خدمات شهری، در ارتش و همچنین در شرکتهای بیمه سلامت کار کنند.
البته توجه داشته باشید که پس از پایان دوره آموزشی پرستاری، معمولا از سوی موسسهای که کارآموزیتان را در آن گذارندهاید از شما دعوت میشود تا به کار خود در همان محیط ادامه دهید. بااینحال شما آزاد هستید که حتی شرکت پرستاری خود را در آلمان باز کنید که خدمات پرستاری را ارائه می دهد. البته الزامات خاصی برای افتتاح یک شرکت خصوصی وجود دارد، برای نمونه، پیش از افتتاح کسبوکار مراقبتی خود لازم است دو سال در مراقبتهای پرستاری کار کرده باشید.
وظایف پرستاران در آلمان چیست؟
پرستاران در آلمان در بیمارستانها، خانههای سالمندان، کلینیکها و مطب پزشکان کار میکنند. از وظایف معمول آنها میتوان به اندازهگیری دما و فشار خون، نظارت بر دارو و تغذیه و رسیدگی به نیازهای شخصی بیمار اشاره کرد. از دیگر وظایف پرستاران، کار کاغذی یا اداری هم میتوان متصور شد، تعویض بانداژ و همچنین روحیه و آرامشبخشیدن به بیماران ازجمله کارهایی است که میتوان از یک پرستار انتظار داشت.
پرستاران در خط مقدم مراقبتهای بهداشتی هستند و با بیماران و همچنین پزشکان و تکنسینها و مدیران سروکار دارند. پرستاری شغل بسیار خاصی است که هر روز در آن میتواند با روز دیگر متفاوت باشد.
پرستاران بستهبه آموزش و مسئولیتی که دارند به انواع و اقسام بیماران کمک میکنند. آنها ممکن است از بیمارانی که در حال بهبودی پس از جراحی یا بیماری هستند مراقبت کنند یا ممکن است در حین جراحی یا سایر اقدامات پزشکی به پزشکان کمک کنند. در برخی موارد پرستاران ممکن است مراقبتهای اولیه مانند بررسی علائم حیاتی، کمک به حمامکردن و لباسپوشیدن و تغذیه بیماران را ارائه دهند یا همچنان ممکن است مراقبتهای تخصصیتری را ارائه دهند.
پرستاران اغلب از نزدیک با پزشکان بهمنظور کمک به تشخیص و درمان بیماران همکاری میکنند. آنها همچنین سوابق مربوط به سلامت بیمار را ثبت و نگهداری میکنند و این اطلاعات را به پزشکان گزارش میدهند.
حقوق در آوسبیلدونگ پرستاری چگونه است؟
میزان درآمد شما در طول دوره آموزشیتان بهعنوان یک کارآموز پرستاری به کارفرما به منطقه و بسیاری از عوامل دیگر بستگی دارد. بنابراین، نمیتوان رقم دقیقی را ارائه کرد. باید این را از کارفرمای خود بخواهید و با آنها بر سر این موضوعات مذاکره کنید. در بخش دولتی، میتوانید انتظار داشته باشید که در سال اول کارآموزی خود ماهانه حدود 1165 یورو دریافت کنید. در سال دوم کارآموزی حدود 1230 یورو و سپس در سال کارآموزی سوم حدود 1330 یورو دریافت خواهید کرد. البته این ارقام ناخالصند و همچنین میزان درآمد واقعی شما به ایالتی که در آن کار میکنید، به کلینیک یا موسسهای که آموزش خود را در آن تکمیل میکنید بستگی دارد.
این را هم باید گفت که اغلب از سوی کارفرمایان خود وسایل کمک آموزشی و مواد آموزشی _برای نمونه: کتاب_ دریافت خواهید کرد. این خدمات ممکن است شامل لباس فُرم رایگان نیز بشود. همچنین در برخی موارد میتوانید اقامتگاه با تخفیف، لپتاپ نیز در اختیار داشته باشید.
درمجموع میتوان گفت که شما مجبور نیستید شهریهای بپردازید و اتفاقا برعکس میتوانید کمکهزینه دریافت کنید. ولی اینکه این کمکهزینه دقیقا چه رقمی خواهد بود تا دست به کار نشوید روشن نخواهد شد.
حقوق پرستاری در آلمان چگونه است؟
در آلمان بهعنوان یک پرستار، فرصتهای بسیاری برای رشد و پیشرفت در حرفه خود خواهید داشت.
هنگامی که برای اولین بار شروع به کار می کنید، احتمالا بهعنوان یک پرستار ساده کار خواهید کرد. ولی با کسب تجربه و مهارت، میتوانید رتبههای بالاتری را در این رشته بهدست بیاورید تا اینکه بعدها به یک سرپرستار تبدیل شوید. و حتی این امکان وجود دارد که با گذراندن دورههای تخصصی به یک پرستار پزشک یا یک پرستار بیهوشی تبدیل شوید.
از نظر درآمد، میتوانید انتظار داشته باشید که دستمزد مناسبی را در شروع کار بگیرید، ولی با بالارفتن تجربه و مهارتهایتان میتوانید ارقام حقوقی خود را بزرگتر بکنید. همچنین مزایایی مانند بیمه درمانی، برنامههای حمایتی و بازنشستگی را فراموش نکنید.
یکی از بهترین چیزها در مورد شغل پرستاری این است که همیشه فرصتهایی برای رشد و پیشرفت وجود دارد. بنابراین، اگر به دنبال شغلی هستید که مملو از امکانات و دارای شانس دریافت حقوق خوبی باشد، پرستاری میتواند برای شما مناسب باشد.
رشتههای پرستاری در آوسبیلدونگ آلمان:
رشتههای مختلفی در آوسبیلدونگ پرستاری وجود دارد که هر کدام در زمینه تخصصیِ خودش است. برای نمونه در زمینه مراقبت از کودکان یا مراقبت از سالمندان. ولی گاهی ممکن است همه اینها در چارچوب یک رشته عمومی ارائه شوند. این دقیقا چیزی است که امروز آن را در آوسبیلدونگ پرستاری میبینیم. که البته باید رویکرد مثبتی هم به آن داشت چراکه پرستاران پس از پایان دورهشان میتوانند در بخشهای مختلفی در زمینه مراقبتی کار کنند و درواقع در این دوره جامع سه ساله برای تمامی زمینههایی که پیشتر بهشکل جداگانه ارائه میشدند، اکنون یکجا همه این آموزشها را میبینند. ممکن است عبارتهایی مانند: (Pflegefachfrau) یا (Pfelegefachmann) به گوشتان خورده باشد. درواقع اینها همان دورههای جامعی هستند که پیشتر در موردشان توضیح دادیم. درنهایت میتوان گفت که تجمیع این تخصصها در یک دوره میتواند به کمک متقاضیانی بیاید که همیشه نگران آینده شغلیشان هستند.
مراحل اخذ ویزای آوسبیلدونگ پرستاری کدامند؟
نُخست: تحقیق در مورد الزامات:
تحقیق کنید و با شرایط لازم برای آموزش پرستاری در آلمان ازجمله مهارت زبان، چگونگی مدارک تحصیلی و پیشنیازها آشنا شوید. البته اگر این مطلب را میخوانید پس دقیقا این همان کاری است که در حال انجامش هستید!
دوم: زبان!
اگر میخواهید راه همواری را از اخذ کارآموزی تا اخذ شغل در آلمان داشته باشید، باید الزامات زبان آلمانی را برآورده کنید. این یعنی اینکه بهتر است به فکر اخذ مدرک ب2 آلمانی باشید. شما این کار را با شرکت در آزمونهای مختلف مانند تِستداف، دیاِساِیچ، گوته،… میتوانید انجام دهید.
سوم: مدرک تحصیلی:
مدارک تحصیلی خود را ارزیابی کنید تا معادل آنها با استانداردهای آلمانی تعیین شود.
چهارم: یک مدرسه یا یک موسسه آموزشی بیابید!
موسسات آموزشی در آلمان برنامههای آموزشی پرستاری را برای دانشجویان بین المللی ارائه میدهند. مراحل درخواست آنها را دنبال کنید و تمام مدارک مورد نیاز خود را برای آنها ارسال کنید.
پنجم: برای اخذ بیمه درمانی اقدام کنید.
اطمینان حاصل کنید که در طول دوره آموزش پرستاری خود در آلمان از پوشش بیمه درمانی معتبر برخوردار هستید. البته انجام این کار اجباری است.
ششم: برای اخذ ویزا اقدام کنید.
برای تحصیل و آموزش پرستاری در آلمان نیازمند ویزا هستید. بنابراین برای اخذ آن اقدام کنید.
مدارک مورد نیاز برای اقدام جهت آوسبیلدونگ آلمان کدامند؟
- گذرنامه معتبر و مدتدار؛
- رزومه؛
- انگیزهنامه؛
- مدرک تحصیلی حداقل دیپلم؛
- سابقه کاری مرتبط (در صورت وجود)؛
- قرارداد آوسبیلدونگ؛
- تمکن مالی؛
- بیمه درمانی؛
- گواهی عدم سوءِپیشینه؛
- مدرک زبان آلمانی؛
آیا پرستاری یک شغل کاملا زنانه است؟
این تصور که پرستاری یک شغل «فقط زنانه» است امروزه گزارهای کلیشهای بهشمار میآید. ولی در واقعیت این موضوع چندان صحیح نیست. بهویژه اینزمانکه صحبت درباره پرستاری در آلمان است. آلمان نیز دُرست مانند بسیاری از کشورهای مُدرن، جایگاه خوبی برای رُشد پرستاران مرد است.
باید گفت پرستاری تنها تعویض روتختی و دادن دارو به بیمار نیست، بلکه یک حرفه پیچیده و متنوع است که به طیف وسیعی از مهارتها مانند تفکر انتقادی، ارتباط و تواناییهای بدنی و ذهنی نیازمند است. در دنیایی که بخش مراقبتهای بهداشتی در حال رشد است، پرستاری نهتنها یک حرفه ارزشمند بلکه یک حرفه با آینده شغلی روشن است.
بنابراین، اگر شما مردی هستید که میخواهید تغییر ایجاد کنید، اجازه ندهید کلیشهها شما را از رویایتان بازدارند. بهویژه پرستاری در آلمان میتواند شغل خوبی برای اداره یک خانواده باشد. پس اگر به پرستاری علاقه دارید. این یک راه مطمئن برای رسیدن به آلمان و یک شغل مطمئن برای داشتن یک زندگی امن و راحت است.
سوالات متداول
البته این امکان که خانوادهتان با شما ویزا بشوند وجود ندارد. درواقع متقاضی پس از استقرار در آلمان و همچنین ارائه تمکن مالی میتواند برای پیوست خانوادهاش که همان همسر و فرزندان زیر 18 سالش باشد، اقدام کند.
شروط اصلی داشتن گواهی دیپلم و یک قرارداد آوسبیلدونگ و داشتن حداقل مدرک ب1 آلمانی است.
اغلب موسسات دورههای رایگان و همراه با کمهزینه را ارائه میدهند و البته برخی موسسات هم دورههای آموزشی پولی نیز ارائه میدهند.
موسسه مهاجرتی رهپویان خیام با ارتباط با دانشگاهها و موسسات و مدارسی که دورههای آوسبیلدونگ رایگان ارائه میدهند، روند مهاجرت را برایتان مطمئنتر و آسانتر میکند.
درواقع پس از کرونا بود که آلمان تصمیم به پذیرش هرچهبیشتر پرستاران سراسر جهان کرد. بهطوریکه تا به امروز این نیاز افزایش یافته است. دوره آوسبیلدونگ آلمان از همین جهت برای متقاضیان سراسر جهان قابلاقدام است.
طول دوره معمولا سه سال است ولی میتواند این رقم با توجه به هر ایالت و موسسه و پارهوقتبودن یا نبودنِ آموزش بستگی داشته باشد.
این مدرک نهتنها در آلمان که در سراسر اتحادیه اروپا دارای اعتبار است و شما میتوانید در هر یک از این کشورها با این مدرک کار بگیرید.
باید گفت منعی وجود ندارد ولی این مسئلهای است که درنهایت کارفرمایتان در موردش تصمیم خواهد گرفت.